28.06.10

Hefur eitthvað breyst?

Eitt sinn heyrði ég máltæki sem heimfært var upp á Færeyinga. „Nógur er tíminn, alltaf kemur meira af honum“ þessi staðreynd er ein af þeim fáu sem við getum gengið út frá í dag og einnig því að reikningarnir koma örugglega inn um lúguna með sínum eindögum.

Þó við lifum í sama samfélaginu og við lifðum í árin 2006 og 2007, en núna hinu megin í öfgunum, þá er ég að upplifa það eins. Allt er í þoku, engin nær að skilja eða fá yfirsýn yfir hina raunverulegu stöðu og hvað það raunverulega er sem verið er að gera. Endalaus misvísandi skilaboð og það
er með ólíkindum hvernig hægt er að lesa misjafna útkomu út úr því að 2+2 eru 4, það virðist heldur ekki ætla að breytast.

Ég var einn af þeim sem lagði mig mikið fram við að reyna að skilja ástandið fyrir hrun og las allt sem ég komst yfir til reyna að átta mig á því hverjir voru að fara með rétt mál. Sjónarmið þeirra sem boðuðu það að Íslendingar væru búnir að finna upp hið fullkomna samfélag og þeirra sem töldu okkur vera á leið í þrot. Ég verð að fá að koma því að, að leiðin í þrot var alla tíð mín niðurstaða og ég hagaði mínum persónulegu málum samkvæmt því. Í dag líður mér eins og ég upplifi hlutina fyrir hrun, skil ekki hvað er í gangi og næ
ekki að fá yfirsýn yfir það hver staða okkar er í dag og hvert við erum að stefna. Pólarnir í pólitíkinni hafa líka umpólast gagnvart því á hvaða leið við erum og hvað sé til ráða.

Skjaldborgin og úrræði fyrir heimilin virðist aðallega vera orð á blaði og ekki að virka fyrir þá sem á því þurfa að halda. Bankarnir eru að setja upp úrræði fyrir einstaklinga og nota til þess óraunverulega staðla um framfærslu sem gerir það að verkum að ekki er hægt að setja upp raunverulegt plan um lausnir fyrir viðkomandi. Þær munu eingöngu fresta og auka vandan, hvernig leysa á vandan með því t.d. að hafa ekki 150.000 kr. framfærsluþörf inn í útreikningum að lausnum skil ég ekki, en og aftur á að fá eitthvað annað út úr því að 2+2 eru 4.

Að mínu viti er þar eitt aðalvandamálið við að leysa vanda þorra fólks er að þeir einstaklingar sem voru komnir með öll sín fjármál í þrot langt fyrir hrun og bankarnir héldu á floti með yfirdrætti 2006 og 2007. Þessir einstaklingar eru að þvælast fyrir að hægt sé að hjálpa þeim sem voru með sín mál í lagi en urðu fórnarlömb forsendubrestsins sem var við hrunið og þeirra fjármál fóru því einnig í mínus. Engin merki eru um að atvinnulífið sé að komast af stað og þar eru allir að bíða eftir einhverju sem engin veit hvað er. Þar eins og svo víða annarstaðar eins og t.d í sjávarútveginum á eftir að hreinsa til í skuldastöðu fyrirtækjanna setja þau í gjaldþrot eða fara í nauðasamninga. Losna við þá einstaklinga sem sannarlega fóru með fyrirtækin í þrot og setja þar inn nýtt fólk, þarna eins og allsstaðar annars staðar er engin ómissandi, fyrirtækin geta haldið áfram með nýju fólki og annarri hugsun.

Engin skilur á hvaða sandkassaplani Alþingi hefur starfað síðan í hruni, allir bíða eftir því að þeir sem þar vinna átti sig á því hvaða ábyrgð þeir bera til að sameinast í því að leysa vandan. Standi ekki í endalausu þrasi um hluti sem ekki skipta nokkru máli eða eru á móti aðeins til að vera á móti og koma í veg fyrir það að hægt sé að nálgast málin til að finna lausnir. Að pólitískur andstæðingur geti komið fram með lausnir á vandamálunum er eitthvað sem ekki
má gerast að þeirra mati. Þessir einstaklingar verða að átta sig á því að persónuleg prinsippmál og pólitíska sigra verða þeir að geyma til síðari tíma þegar við höfum efni á því. Eru prinsippin að ganga að okkur dauðum vegna þess að ekki megi víkja frá þeim í hagsmunagæslunni, að í svona ástandi verða hagsmunir fárra að víkja fyrir þjóðarhag. Í allan vetur hefur maður þurft að upplifa það að sumt af þessu fólki inn á Alþingi sé ekki raunveruleikatengt við það sem er í gangi í samfélaginu, vilja ekki leggja eitthvað af mörkum, eða hefur ekki kjarkinn til að taka ákvarðanir og stíga fram með lausnir. Virðing mín fyrir þeim sem starfa inni á Alþingi
Íslendinga í dag er engin, það er ekki að flækjast fyrir mér.

Ég ætla að viðurkenna það fyrir sjálfum mér og öðrum að ég skil ekki þetta samfélag í dag frekar en fyrir hrun.
Við erum að fara inn í sumarið með þá vinnu að fara að leggja grunninn að endurnýjun kjarasamninga í haust, fara í uppgjör með skipan lífeyrismála og jöfnuð milli lífeyriskerfanna, því opinbera og almenna. Hvert sú vinna mun leiða okkur mun mjög markast af aðgerðum stjórnvalda í að leysa vanda heimillanna og hvað þau
ætla að gera í skattamálum og fleira. Við hjá VM erum nú þegar farin í undirbúningsvinnu til að átta okkur á hver hugur okkar félagsmanna er varðandi endurnýjun kjarasamninganna. Haldin verður kjararáðstefna í september og línurnar lagðar. Það er eitt af því fáa sem hægt er að fullyrða í dag og ég veit, eins og með tímann, að launþegar telja sig búna að axla sína ábyrgð og vera mjög þolinmóðir gagnvart ástandinu. Hafa gefið ríkisvaldinu og
atvinnulífinu svigrúm til að taka á sínum málum. Það gera allir sér grein fyrir vandamálunum en engin nær að upplifa það að verið sé að taka á þeim af alvöru og með raunverulegum lausnum fyrir almenning. Fyrirtækin mörg hver virðast fá sérmeðferðir við lausnir á þeirra skuldavanda, en heimilin eiga að borga.

Burt með prinsippin og leggjumst á árarnar við að leysa
vandamálin. Burt með þá sem ætla að fórna möguleikunum sem við höfum til að leysa málin fyrir hagsmunagæslu fyrir fáa. Það þarf ekki að flýja þá staðreynd að haustið verður erfitt og það verður tekist á um mörg mál, nú er tími þolinmæðinnar liðinn og því miður verður ekki hægt að taka á málunum af raunsæi nema segja hingað og ekki lengra í bullinu. En það sem helst vantar er að geta fengið
einhverja yfirsýn yfir stöðuna, forgangsraða vandamálunum og hefja verkið.

Burt með raunveruleikaflótta og getuleysi til að taka á málunum sem blasa við okkur. Við verðum að leysa ástandið út frá því að 2+2 eru 4 en ekki 8 eða þaðan af meira eins og svo oft áður. Ég skora á alla þingmenn, sem ekki finna hjá sér vilja eða kjark til að takast á við vandan og taka þær erfiðu ákvarðanir sem taka þarf á komandi misserum, að segja af sér og finna sér annað að gera.

Guðmundur Ragnarsson
formaður VM.